sì sụt
Định nghĩa
- Tính từ / Trạng từ (Từ tượng thanh):
- Tiếng khóc nức nở, nghẹn ngào: Từ mô phỏng âm thanh của tiếng khóc liên tục, đứt quãng, có vẻ nghẹn ngào và đau khổ, thường đi kèm với động từ "khóc".
- Trạng thái khóc lặng lẽ nhưng dai dẳng: Diễn tả một kiểu khóc không ồn ào nhưng kéo dài, thể hiện nỗi buồn sâu sắc hoặc sự tủi thân.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ / Trạng từ:
- Nghe tin buồn, cô ấy ngồi khóc sì sụt một mình. (Nghe tin buồn, cô ấy ngồi khóc nức nở một mình.)
- Đứa trẻ bị mắng oan, nó cứ sì sụt suốt buổi chiều. (Đứa trẻ bị mắng oan, nó cứ khóc lặng lẽ suốt buổi chiều.)
- Tiếng khóc sì sụt vọng ra từ căn phòng kín. (Tiếng khóc nghẹn ngào vọng ra từ căn phòng kín.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Khóc sì sụt": Cụm từ cố định và phổ biến nhất, dùng để nhấn mạnh trạng thái khóc đầy tủi thân, dai dẳng.
- Bà cụ ngồi khóc sì sụt trước bàn thờ con. (Bà cụ ngồi khóc nức nở trước bàn thờ con.)
- "Sụt sịt": Một biến thể gần nghĩa, thường diễn tả tiếng khóc hoặc xì mũi nhẹ, âm thanh nhỏ hơn và có thể do cảm lạnh.
- Nó bị cảm, ngồi sụt sịt cả ngày. (Nó bị cảm, ngồi khịt mũi cả ngày.)
Biến thể và từ gần giống
- Sụt sùi (tính từ/trạng từ): Cũng là từ tượng thanh chỉ tiếng khóc, nhưng thường nhấn mạnh hơn đến sự nghẹn ngào, mếu máo, đi kèm với động tác co giật cơ thể.
- Cậu bé sụt sùi kể lại chuyện bị bắt nạt. (Cậu bé vừa khóc nghẹn ngào vừa kể lại chuyện bị bắt nạt.)
- Nức nở (tính từ/trạng từ): Từ đồng nghĩa, chỉ tiếng khóc thành từng hồi, từng đợt rõ rệt.
- Cô gái nức nở trong vòng tay mẹ. (Cô gái khóc thành từng hồi trong vòng tay mẹ.)
Từ đồng nghĩa
- Nức nở: Khóc thành tiếng, đứt quãng thành từng hồi.
- Thút thít: Khóc nhỏ, êm, thường biểu thị sự tủi thân, giận dỗi (thường dùng cho trẻ con hoặc phụ nữ trẻ).
- Tấm tức: Khóc một cách ấm ức, nén tiếng lại.
Từ trái nghĩa
- Cười ha hả: Cười to, vui vẻ.
- Cười rúc rích: Cười khúc khích, nhỏ tiếng.
- Vui vẻ: Trạng thái hoàn toàn đối lập với buồn bã dẫn đến khóc.
Lưu ý sử dụng
- "Sì sụt" chủ yếu được dùng như một từ tượng thanh bổ nghĩa cho động từ "khóc". Rất hiếm khi đứng độc lập.
- Từ này mang sắc thái biểu cảm rất cao, thường dùng trong văn nói hoặc văn viết mang tính miêu tả, tường thuật để tăng tính hình tượng và cảm xúc.
- Thể hiện mức độ buồn bã, đau khổ sâu sắc hơn so với "khóc" thông thường.